e-copana

Ένα ηλεκτρονικό περιοδικό για να εκφράζουμε ελεύθερα τις απόψεις μας

Η πορεία του Φεμινισμού

στο 11/03/2012

του Kωνσταντίνου Ηλιακόπουλου

Ο Φεμινισμός είναι ένα κοινωνικό κίνημα το οποίο αποσκοπεί στην εξάλειψη της ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών μέσω της προώθησης των γυναικείων δικαιωμάτων σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Γεννήθηκε στη Γαλλία την περίοδο του Διαφωτισμού από στοχαστές όπως οι Mary Wortley Montagu και Marquis de Condorcet και αφορούσε αρχικά τη συμμετοχή της γυναίκας στην εκπαίδευση και τις επιστήμες. Στα τέλη του 19ου αιώνα, λίγα χρόνια πριν τη γαλλική επανάσταση, ιδρύεται στο Μίντελμπουργκ της Ολλανδίας η πρώτη επίσημη γυναικεία επιστημονική κοινότητα και δημοσιεύονται οι πρώτες εφημερίδες που απευθύνονται στο γυναικείο φύλο.

Το 1789, το κίνημα επωφελείται από το επαναστατικό κλίμα που είχε διαμορφωθεί στη Γαλλία λόγω της επανάστασης και μέσω ενός τετραδίου παραπόνων διεκδικούνται ποικίλα δικαιώματα. Δεν αργούν να εμφανιστούν και τα πρώτα φεμινιστικά έργα με πρώτο εκείνο της κυρίας Mary Wollstonecraft με τίτλο «η Υπεράσπιση των Δικαιωμάτων της Γυναίκας», το οποίο τονίζει την σημασία της εκπαίδευσης των γυναικών που θα τις δώσει την ευκαιρία να συνεισφέρουν την κοινωνία και κατακρίνει τη στάση ορισμένων ανδρών που ουσιαστικά διαχωρίζουν τις γυναίκες από το ανθρώπινο είδος(!). Ο κόσμος τότε αρχίζει να αντιλαμβάνεται την άδικη μεταχείρηση των γυναικών και συναντάμε τα πρώτα φεμινιστικά έργα από συγγραφείς ανδρικού φύλου. Μάλιστα ο περίφημος Βρετανός πολιτικός-φιλόσοφος Τζον Στιούαρτ Μιλ στο βιβλίο του «Η υποταγή των γυναικών» αναφέρει ότι ιδέες όπως η νόμιμη κατωτερότητα του αντίθετου φύλου είναι λανθασμένες και αποτελούν σημαντικά εμπόδια της ανθρώπινης προόδου. Έτσι σιγά σιγά οι λεγόμενες σουφραζέτες (ονομασία που προέρχεται από την γαλλική λέξη suffrage που σημαίνει δικαίωμα ψήφου) γεμίζουν τους δρόμους σε ΗΠΑ και Βρετανία ζητώντας μείωση του ωραρίου εργασίας, δικαίωμα ψήφου, αύξηση μισθών και πολλά άλλα. Παρόλο που ορισμένοι άνδρες σατίριζαν το φεμινιστικό κίνημα είτε σε ορισμένα άρθρα τους είτε στον κινηματογράφο, προβάλλοντας φυσικά σεξιστικές αντιλήψεις και αστεία που θα προκαλούσαν οργή στις μέρες μας , οι κυβερνήσεις αρχίζουν να συμμερίζονται την άποψη των φεμινιστών και από τις αρχές του 20ου αιώνα παραχωρούν πλήρη πολιτικά δικαιώματα στο γυναικείο φύλο.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Στη χώρα μας, το έργο των φεμινιστών ήταν αρκετά πιο δύσκολο καθώς έπρεπε να αντιμετωπιστούν ορισμένες οπισθοδρομικές αντιλήψεις και η νοοτροπία του Έλληνα της εποχής που ήθελε τη γυναίκα πλήρως υποταγμένη σε αυτόν, να ασχολείται μόνο με οικιακές εργασίες και την ανατροφή των παιδιών του. Έτσι η Ελληνίδες στην πλειοψηφία τους παραμένουν αναλφάβητες, ανίκανες να αντιδράσουν και να διεκδικήσουν οποιοδήποτε πολιτικό δικαίωμα. Όλα αυτά συνέβαιναν μέχρι τις 8 Μαρτίου του 1897, οπότε η κυρία Καλιρρόη Παρρέν, η πρώτη ελληνίδα φεμινίστρια και δημοσιογράφος, κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της «Εφημερίδος των Κυριών» ανοίγοντας ουσιαστικά μια νέα εποχή για τον ρόλο των γυναικών στη χώρα μας. Ωστόσο ο αγώνας για την πολιτική χειραφέτηση της Ελληνίδας θα ξεκινήσει επίσημα το 1920 με την ίδρυση του «Συνδέσμου για τα δικαιώματα της γυναικός», πρόεδρος του οποίου η Μαρία Νεγρεπόντη με αντιπρόεδρο την Αύρα θεοδωροπούλου. Ο αγώνας θα αποδώσει καρπούς το 1930, όταν επί κυβέρνησης Βενιζέλου παραχωρείται το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες, εφόσον όμως αυτές πληρούν ορισμένες προυποθέσεις. Πιο συγκεκριμένα, στις κάλπες μπορούσαν να προσέλθουν μόνο οι εγγράμματες γυναίκες που είχαν ξεπεράσει το 30ο έτος της ηλικιάς τους και φυσικά δεν είχαν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, αλλά μόνο του εκλέγειν. Δεδομένου ότι το 70% των γυναικών τις εποχής δεν διέθεταν επαρκές μορφωτικό (ήταν ουσιαστικά αγράμματες), οι γυναικείες ψήφοι στις εκλογές του 1934 δεν ξεπέρασαν πανελληνίως τις 250(!). Πλήρη πολιτικά δικαιώματα θα κατοχυρωθούν στο γυναικείο φύλο περίπου 20 χρόνια μετά, το 1952,όταν η κυβέρνηση, θέλοντας να δώσει την εικόνα μιας δημοκρατικής κοινωνίας μετά τον ελληνικό εμφύλιο, επιτρέπει το εκλέγειν και το εκλέγεσθαι σε όλες τις γυναίκες άνω των 21 ετών.
Φυσικά η δράση των φεμινιστικών κινημάτων δεν σταματάει εδώ, μέχρι και σήμερα παρατηρείται ανισότητα όσο αφορά την ευκολία εύρεσης εργασίας, τους μισθούς και γενικότερα την μεταχείριση των δύο φύλων. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα περισσότερα αραβικά έθνη το εισόδημα των γυναικών δεν ξεπερνά το 1/3 του εισοδήματος των ανδρών, ενώ στην Σαουδική Αραβία δεν επιτρέπεται στις γυναίκες να οδηγήσουν αυτοκίνητο(!). Στην Ιαπωνία ,που είναι μια σαφώς ανεπτυγμένη οικονομικά χώρα, μόλις το 7% των διευθυντικών θέσεων καταλαμβάνεται από γυναίκες και στην προοδευμένη Ευρώπη το μεγαλύτερο ποσοστό των ανέργων είναι γυναίκες(φυσικά στις χώρα μας τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, καθώς οι άνεργοι άνδρες είναι σχεδόν το 1/3 των άνεργων γυναικών!). Έτσι στην σημερινή εποχή συναντάμε πολλά είδη φεμινιστικών κινημάτων με κυριότερα τον φιλοφεμινισμό, τον φιλελεύθερο φεμινισμό, τον ριζοσπαστικό φεμινισμό, τον αμερόληπτο φεμινισμό και τον πιο ακραίο, λεσβιακό φεμινισμό. Ας πούμε ορισμένα βασικά στοιχεία για το κάθε είδος:

-Ο Φυλο-φεμινισμός περιγράφει ένα τμήμα του σύγχρονου αντρικού κινήματος που είναι ευμενές απέναντι στα φεμινιστικά θέματα και επιχειρεί να προσθέσει μια αντρική φωνή και συνηγορία για αλλαγή στις σχέσεις των φύλων και στην κοινωνική, πολιτική και θεσμική δομή. Ακόμα επιχειρεί να κάνει φανερή την κτηνωδία και την εκμετάλλευση εναντίον των γυναικών, και να συνηγορήσει υπέρ πολιτικής και κοινωνικής αλλαγής ως απάντηση στην αδικία αυτή. Στα θέματα των εκστρατειών των φυλο-φεμινιστών συνήθως συμπεριλαμβάνονται η βία κατά των γυναικών, ο σεξισμός, οι ανισότητες στους μισθούς και στις προαγωγές στον εργασιακό χώρο, τα δικαιώματα των γυναικών στον έλεγχο γεννήσεων, η πορνογραφία και το σεξουαλικό δουλεμπόριο γυναικών.
-Ο Αμερόληπτος φεμινισμός είναι μια φράση που επινοήθηκε από την Christina Hoff Sommers στο βιβλίο της «Ποιος Έκλεψε τον Φεμινισμό» . Χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ιδεολογία αστικής και νομικής ισότητας και να την διακρίνει από τον γυναικοκεντρισμό που αισθάνθηκε πως ήταν κυρίαρχος στο σύγχρονο φεμινιστικό κίνημα, τον οποίο περιέγραψε ως φεμινισμό φύλου.

-Ο Φιλελεύθερος Φεμινισμός είναι ένα συντηρητικό είδος που επιδιώκει τη νόμιμη ισότητα των γυναικών μέσα από κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και τονίζει πως οι άνδρες σαν κοινωνική ομάδα δεν πρέπει να αντικρουστούν. Βέβαια τα μέλη του κινήματος έχουν υιοθετήσει ορισμένες ακραίες αντιλήψεις/αιτήματα όπως η νομιμοποίηση των γάμων μεταξύ ομοφυλοφίλων και η αποποινικοποίηση της πορνείας.

-Οι Ριζοσπαστικοί Φεμινιστές θεωρούν ότι η κοινωνία είναι ένα μοντέλο πατραρχικής καταπίεσης που αποσκοπεί στην καταπίεση των γυναικών και την μετατροπή τους σε υποχείρια του ανδρικού φύλου. Στόχος τους είναι η κατάργηση της πατριαρχίας και η επικράτηση της μητριαρχίας. Μερικά ρεύματα του ριζοσπαστικού φεμινισμού έχουν συγκριθεί με τον Μαρξισμό με τη λογική πως περιγράφουν μία “μεγάλη πάλη της ιστορίας” μεταξύ δύο αντιτιθέμενων δυνάμεων. Αρκετά παρόμοια με την Μαρξιστική πάλη μεταξύ τάξεων (τυπικα του προλεταριάτου και της μπουρζουαζίας), ο ριζοσπαστικός φεμινισμός περιγράφει μια ιστορική πάλη μεταξύ “γυναικών” και “αντρών”. Ο ριζοσπαστικός φεμινισμός είχε μία στενή, αν όχι εχθρική, σχέση με τον Μαρξισμό από τη δεκαετία του ’70. Και οι Μαρξιστές και οι ριζοσπάστες φεμινιστές αναζητούν μια ολοκληρωτική και ριζική αλλαγή στις κοινωνικές σχέσεις, αυτοπροσδιορίζονται πολιτικά αριστεροί και είναι κυρίως ενεργοί μεταξύ Δυτικών πανεπιστημιακών φοιτητών. Παρόλες αυτές τις ομοιότητες, ως ιδεολογίες ο Μαρξισμός και ο ριζοσπαστικός φεμινισμός έχουν γενικά αντιτεθεί ο ένας στον άλλο. Πρακτικά, ωστόσο, γενικά σχηματίζονται ακτιβιστικές συμμαχίες γύρω από κοινούς άμεσους στόχους.

-Ο λεσβιακός φεμινισμός είναι φεμινιστική ιδεολογία, περισσότερο δημοφιλής στη δεκαετία του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80, που υποστηρίζει την άποψη πως ο λεσβιασμός είναι η λογική κατάληξη του φεμινισμού. Αν και πολλοί δυσφημιστές του φεμινισμού έχουν κάνει τον ίδιο ισχυρισμό για να μειώσουν τον φεμινισμό, οι λεσβιακοί φεμινιστές αντιθέτως τον υποστήριξαν για να προωθήσουν τον λεσβιασμό. Το σημαντικότερο αξίωμα του λεσβιακού φεμινισμού είναι πως όλες οι γυναίκες μπορούν και πρέπει να γίνουν λεσβίες με σκοπό να επενδύσουν την πλειονότητα της ενεργειάς τους στην παροχή αγάπης και υποστήριξης στις γυναίκες. Οι λεσβιακοί φεμινιστές υποστηρίζουν πως το να συνεχίσουν να έχουν σεξουαλικές σχέσεις με άντρες σημαίνει να παραμείνουν παγιδευμένες στο καταπιεστικό ετεροφυλοφιλικό πρότυπο στο οποίο οι μεροληπτικοί εργατικοί νόμοι που εμποδίζουν τις γυναίκες να κερδίσουν όσα οι αρσενικοί σύντροφοί τους. Έτσι οι γυναίκες αδυνατούν να πληρώσουν για τη πλήρη φύλαξη των παιδιών τους και αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις καριέρες τους για να αφοσιωθούν αποκλειστικά στην ανατροφή τους.

πηγή: http://el.wikipedia.org (τα σχετικά λήμματα)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: